Mono, FC, örgü ip kullanımı ve avantajları

Merhaba sevgili dostlar. Bugün sizler için biraz araştırma yaptım. FC, mono ve örgü ip nedir neye göre tercih edilir? Avantaj ve dezavantajları nelerdir? Alırken neye dikkat etmeliyim gibi konulara değindim. Ve kullandığım ip- leader ikilisi ile mono misinaların yapısından bahsetmek istedim.

LRF için mono misina nedir? Nerelerde kullanılır?

Mono misina FC misinaya göre görünürlüğü biraz daha fazla olan, esneme katsayıları yüksek ve bundan dolayı su tutma kapasitesi daha yüksek olan misinalardır. Misina ne kadar su tutarsa o kadar hızlı deforme olur. Makine yuvasına direkt olarak sarılarak kullanılır. Önüne leader yapılmaz. Lrf avlarında genellikle 0.14mm ile 0.20mm arası sürpriz balık çıkma olasılığına göre kaliteye göre bu aralıkta mono misinaları tercih ederim.FC hangi durumda tercih edilir? Neden? FC misinalar fiyatlarının yüksek olması, sert yapısından dolayı makine yuvasında açılma sorunları gibi sebeplerden dolayı makineye komple sarılmaz. Kullanım şekli örgü iplerin önünde leader olarak kullanılırlar. Günümüz teknolojisinin git gide gelişmesini göz önünde bulundurursak kaliteli FC yapıdaki misinalar artık makine yuvasında açılmadan durduğu gibi açılırken de hemen açılan ve sıkıntı çıkarmayan ürünler tabi ki mevcut. Genellikle 50mt uzunluğunda satılır. Spin sistemlerde 2 metre civarı leader olarak kullanılırken ben lrf avlarında 50cm civarı (atış esnasında ilk halkadan geçmeyecek uzunlukta) tercih ediyorum. Eğer uzun kullanırsanız ve kamışın en uç halkası da küçükse takılmalar yaşarsınız.

Hele ki makineye saracak kadar uzun yapmışsanız makine çıkışında misina boşalırken takılmalar yapar ve düğüm makine kafasında karışmalara bile sebep olabilir.FC tercih ederken ilk olarak fiyat kriteri tabi ki sonrasında ise markanın bana vereceği güven ile üzerinde % kaç oranında FC olduğunu incelerim. FC misinanın, hangi ip ile kullanacaksam onun kalınlığına göre tercih edilişinden ve düğümlerdeki kalitesi de bir kriterdir. Düğüm konusunda internetten düğüm konusundaki güveni ve düğüm tutmasını araştırıp almanızda, önerileri okumanızda fayda var.

Mono ve FC(flouro carbon) misina arasındaki fark nedir?

Mono misina, yapısı itibariyle daha çok uzayan ve su muhtevası (su tutma kapasitesi) yüksek bir ürün. Ne kadar çok su tutarsa da misinanın direnci o kadar azalır. FC misinalar ise yapısı daha sert ve bundan dolayı esneme kapasitesi daha azdır. Suyun kırılma indisi 1.41 olarak bilimsel kaynaklarca belirlenmiş. Mono ve Fc misinalarda da ölçümler yapılmış fakat hangi misina olduğunu bulamadığım için değerlerini yazmamın doğruyu göstermeyeceği için değerlerini vermedim. Ama FC misina suyun kırılma indisine daha yakın değerde olduğu belirlenmiş. Bu ne demek? Suyun kırılma indisine yaklaştıkça su içinde görünmezlik artar demek. FC için 1.48 gibi bir değer ise mono için bu değer 1.58gibi bir değer. (İki değeri de attım çünkü herhangi bir ölçme laboratuar ortamım yok). Kabataslak verdiğim değerlerden de anlaşılacağı gibi FC misinalar su içindeki görünmezlikleri ile ön plana çıkıyor. Lakin dikkat! Fc misina ile leader yapacaksanız misinanın düğüm çekerine dikkat edin. Her FC misina aynı kalitede değildir. Bundan dolayı ürünler arasında fiyat farkı söz konusudur. % olarak fc değerleri üzerlerinde yazsa da yukarıda yazdığım gibi suyun kırılma indisine en yakın olan ve çekeri yüksek olan ürün kaliteli olandır.  

 

Örgü ip nedir?

Örgü ip, bir kaç kat sarılarak kullanılan (genelde 4 kat yada 8kat örgü) atış erimini arttıran, sarım katına göre su tutan ürünlerdir. Ne kadar az su tutarsa (kat örgüsü arttıkça su tutması azalır) o kadar az deforme olur. Uzaması kesinlikle söz konusu değildir. Uzamadığından dolayı da balık vuruşlarını daha net ve etkili hissettirir. Lrf için en ideal gördüğüm 0.06mm ip olsa da 0.10mm’ye kadar kullandığım oldu. Tabi ki önüne de leader bağlayarak kullandım. Tercih ederken öncelik fiyatı olup sonraki kriteri kalınlığıdır benim için.Tabi ki sonrasında çekeri kaç kat sarılı olması vb bir kaç kriter daha var ama önemle dikkat ettiklerim bunlar. 0.06mm optimum kullandığım kalınlıktır (bölgeden bölgeye değişir). Sonraki kriter de 8kat olması yada 16kat olması. Bu da su tutmasını azaltır. Suyu ne kadar az yapısına alırsa, o kadar çürümesi gecikir, avlarda güven verir. Tuzlu su deformasyonu o kadar azalır. Aynı zamanda 16 mono misinanın sarılıp birbirinden de güç alarak kuvvetlendiğini düşünün. (Yaklaşık böyle bir kuvvet oluyor aslında).

Mono misina makinenizde sarılı ise;

Makinede mono misina sarılı ise bir çok çeşit ve yapıda mono olduğundan tam değer veremesem de uzayan bir misina tercih etmişseniz (trabucco tournament gibi) misina çekeri yüksek olacaktır. Kola kolay kopmayacak fakat uzayacaktır. Ama bu uzaması da vuruşları da jighead’e aksiyon verişinizde hissiyatı da düşürecektir. Ama powerline gibi sert misina tercih ederseniz de vuruşları daha net hissedebilirsiniz. Yani uç noktada örnekler verecek olursam bir lastik ile jighead’i hissedin bir de ip ile. Bir de kamışın ucu esnekse hissiyat epeyi zorlaşabilir. Avantajı ise fiyatları uygun ve leader düğümleri ile uğraştırmaz. Dezavantajı, esnekliği yüksek olduğundan hissiyatı düşürür. 0.14-0.20mm arası lrf avlarında tercih edilen aralıktır. 0.16mm optimum olanıdır (bölgeden bölgeye değişir tabi ki). Alırken dikkat edilecek şey çok esnememesi. Biraz daha sert yapıda misina tercih ederim. Çünkü esnedikçe yapısına su girer. Tuzlu su da kopma olasılığını her seferinde daha da arttırır. Aynı zamanda esneyen mono misina jigheade aksiyon verirken işimi zorlaştırır. Hissiyatı azaltır.

İp -leader ikilisini tercih ediyorsanız;

İp öncelikle erimi arttıracaktır %20-40arası etkilediği söyleniyor fakat ölçmediğim için arttığı kısmına katılabilirim. Vuruşları ve kamış ucuna vereceğiniz tüm aksiyonları daha sert ve net hissedeceksiniz. Önüne bağlayacağınız 50cm lik leader de sert yapısı ile vuruşlarda hissiyatı, kırılma indisinin suya yakınlığı ile de görünmezliği sağlayacaktır. Düğümleri doğru bağladığınız takdirde hissiyat ve erim olarak mono misinadan daha yüksek olacaktır. Dezavantajı ise ipin de leaderin de pahalı olması ve düğümü doğru atabilmek.

Sizlerden gelen bir da soru tatlı sularda ve tuzlu sularda kullanıma göre ne kadar sürede özelliklerini yitirirler, bakımları nasıl yapılmalıdır? 

Mono ve flourocarbon misinaların yapısı, denizle buluştuktan sonra kullanıma bağlı olarak yaklaşık bir senedir. Kullanımdan kastım, balık vurup misinanızı uzatabilir. Bu durumda misina çeker gücünü kaybeder, sonraki avlardan birinde inceldiği bir noktadan beklenmedik bir şekilde belki bir istavritte bile kopabilir. Yaklaşık bir sene ömrü olan misinalarınızın marka modeline göre kalitesi değişebileceğinden kesin budur deme ihtimalim malesef yok. Ama eğer avdan geldikten sonra makinenin misina yuvasına su tutarak elinizi hafifçe dış yüzeyinde gezdirerek misina yuvasını temizlemenizin, misina ömrünü uzatacağını biliyorum.

İp kullanımında ise ömrü daha uzun olabileceği gibi temizlenmediğinde ömrü misinadan daha kısa da olabilir. Her av sonu temizlerseniz örgü ipin deformesi daha az olacak. Ama yine kaliteden kaliteye çok ama çok fazla farklılık gösterir. Nasıl araçların bakımları kullanılan yola marka modeline göre değişiyorsa, misinalar ve örgü ipler için de ömür budur demek çok zor.

Tatlı sularda ise misinalar tuzlu su ile deforme olmaz ve uzun süre kullanılabilir. Ama nihayetinde misina da yapısı dolayısıyla güneş altında yada sıcakta etkilenebilir. Hatta hepsi olmasa bile makine kafasında durduğundan o kafa yapısını alır ve misina atarken erimde sıkıntılar yaratmaya başlar. Tatlı sularda makine yuvasının şeklini almış misinaları da değiştirme taraftarıyım.

Genel olarak eğer av sonrasında tatlısu da olsa tuzlu su da olsa av sonrasında makine kafasına su tutarak misinanın da örgü iplerin de ömrünü uzatabilirsiniz.

Lrf avcılığında ipe gerek yok deseler de kıyıdan yaptığımız atışların erimi 30metre civarı olduğundan bazen tatmin edici sonuçlar için ip-leader tercihi daha uzağa erim sağlamakta. Bir de ip-leader ikilisinin hissiyatı monodan yüksek olması dolayısıyla, tercih edilme sebebi olsa da fiyatına bakıldığında mono misinanın fiyatlarının ipe göre yarısı olması, mono misinaları tercih sebebi.   Bunca yazıyı okuduğunuz için öncelikle teşekkür ederim. Sitemdeki diğer yazılara da bir çay eşliğinde göz atmanızı keyifli ve eğlenceli diğer yazıları da okumanızı öneririm. Şimdiden iyi eğlenceler keyifli avlar dilerim…

 

Comments (17)

  1. Monofilamet misinalarin su tutma kapasitesi hakkinda bilgiyi nereden elde ettiniz ? Su tutma kapasitesini aciklayabilirmisiniz ?

    1. Barkin bey, Türkiye’de bunun testleri üzerine çok az deney yapılmış. Yurt dışı kaynaklı İtalya ve Amerika bu konuda araştırmalara önem veriyor. Japonca’dan çeviri yapamadığım için elimde olan kaynaklardan toparladım. Su tutma kapasitesi de bir ipin yahut misinanın, su muhtevasıdır. Her ürünün farklı bir kapasitesi vardır. Bunu yazımda da açıklamaya çalıştım.

  2. Merhaba öncelikle faydalı paylaşımlarınız için teşekkürler
    0,6 ipin önüne kullandığınız fc leader da kalınlık tercihiniz nedir?

    1. 0,06ip demek istediğinizi düşünerek cevap veriyorum, Balık hedefinize göre değişebilir tabiki ama ben genellikle 0,18mm mono yada 0,20fc kullanıyorum. Ama doğrusu budur diyemiyorum. Tecrübe edindikçe ve av yapıldıkça, yani tecrübe ile doğruya ulaşabiliriz sanırım.

  3. Örgü misinalar kesinlikle esnemez demişsiniz yazınızda, örgü misinaların %3-4 gibi bir oranda esneme kabiliyetleri mevcut diye biliyorum

    1. % olarak çok daha düşük bir payda esnediği için bunlar esnemez olarak kabul edilir. Bir mono misina kıyasladığınızda esneme payı gözardı edilebilir değerdedir. Ama her ipin de ayrı esneme katsayısı olduğu için ipler şu kadar esner diye bişey yazamam 🙂

  4. Öncelikle verdiğiniz tüm bilgiler için çok teşekkür ederim,Çok yararlı bilgiler vermişsiniz.
    Benim sormak istediğim soru şu:
    Makinem shimano stradic cı4 F modeli (195gr ağırlıgında)
    Kamış 0,5-10gr atarlı ve çok hassas
    Bu kombinede ne tür misina tavsiye edersiniz.
    Hedef balık sezonda izmirde çupra

    1. Eğer ip kullanımına bütçeniz de el veriyorsa ve biraz LRF tecrübesi edinmişseniz ip deneyebilirsiniz. 0,06mm 0,08mm idealdir ip için. Eğer mono misina ise 0,16mm 0,18mm ideal aralığıdır. Marka olarak bir çok marka var ve ben hepsini kullanmadım. Misina alırken çok uzamamasına dikkat edin. Belki çekeri yüksek olacaktır ama hassasiyeti düşürüyor. Benim ilk tercihim ipten yana. Ama ipte de sorun yaşanabiliyor. Biraz da el alışkanlığı ile sorun çözülür sanırım. Artık tüm kamışlar ip üretimine göre kamışlara halkalar takıyolar. İp kullanımına yavaş da olsa geçiliyor.

  5. Cevabınız çok teşekkür ederim.Birde linkteki sahteleri LRF avında nasıl degerlendirebilirim bilgi verirseniz sevinirim.
    (Not:Bu ürünleri alırken beklemeli avda kullanırım diye almıştım.)

    1. Çin malı karides ürünlerinden ben malesef verim alamadım. Hem çok sertler hem de çekici bir yanı yok. Tabi ki balık alanları gördüm. Ama onun yerine savagearın shrimp ürünlerini denemeniz sonuca daha hızlı götürür. Bir de bunları kullanacaksanız da yada savagear’ın shrimplerini kullanacaksanız da gulp spreylerden bu ürün üzerine 2 puf sıkın. Verimi arttırsın

  6. Çok soruyorum kusura bakmayın ama tuzlu su (hedef balık çupra) için hangi spreyi tavsiye edersiniz marka ve çeşit olarak ?

    1. Çupra avı beslenme şekli ve av tekniği
      Öncelikle bu yazıyı incelemenizi öneririm. Ben olsam yengeç kokusu tercih ederdim. Ama bölgede yengeç yoksa yengeç kokusunun mantığı yok. Yani bölgeniz ve meranızda en çok ne varsa kokuyu da ona göre tavsiye ederim. Buradan şunu al demem merayı bilmeden, çok kaba konuşmak olur.

  7. açıklamalar çok yararlı fakat ekleme mi diyelim dip not mu diyelim bende şaşırdım, hani derler ya akıllı düşünüp karar verene kadar deli köprüyü geçermiş ben köprüyü geç-e-meyenlerdenim 🙂 bir işin inceliğini öğrenmeden o işe dalamıyorum ve incelemelerim sonucunda;

    şimdi misina var misina var, sanırım her markanın üretim bantlarından farklı değerlerde ürünler çıktığı için bu işin bir standartı oluşmamış, drag değerleri markaya göre değişkenlik göstermekte…hal böyle olunca ben 0.16 kullanıyorum önüne 0.20 leader kullanıyorum dediğiniz zaman sanırım kullandığınız markayı da belirtmek gerekiyor. anladığım kadarıyla bu işler de örgü ip olsun, mono misina olsun Japonlar standartlara yakın değerlere yaklaşmaktalar kaldı ki onlar dahi net drag değerlerini tutturamıyor.

    dedim ya bir şekilde başlıyıcam, kamışa ve makineye karar verdim ama misina ne kullanmalıyım sorusu baş gösterdi,
    makine değerleri sanırım mono misina ya uygun sarım kapasitesini vermekte fakat ben örgü ip kullanmak istiyorum örnek vereyim 0.30 misina/190 mt olarak görünürken aynı drag kuvvetini verecek örgü ip(daiwa) 0.18 mm /x mt (hesaplayamadım şimdi)… haydaaa al sana karmaşa başladı 🙂

    benim bu işten anladığım japondan şaşmayacaksın oluyo

    1. Şener bey söylediğiniz konularda haklısınız her misina birbirini tutmuyor. Her birini tecrübe edinip yapısını öğreniyoruz. Ama benim öğrendiğim kısımlardan birisi mono misinada uygun fiyatlı misinalara da fırsat vermek gerek. Mümkünse misinalara düğüm atıp çekerini az da olsa tahmin etmek ve ona göre almak gerek. Ama LRF adına mümkün olduğunca ince, görünmez ve çekeri yüksek misinaları tercih etmeye çalışın. Bu işte de Japonlardan şaşmamak gerek 🙂

  8. Selamlar. Öncelikle Alper bey, yaptığınız işi takdir ediyorum. LRF ülkemizde yeni yeni yaygınlaşıyor. Bu konuda tecrübelerinizi paylaşmanız çok değerli. Ben de bir süredir LRF ve Spin ile ilgileniyorum ve sürekli araştırıyorum. Ayrıca hemşehri olduğumuzdan bir gün belki karşılaşabiliriz. Sanırım Sekapark civarında avlanıyorsunuz.

    Öğrendiklerimden yola çıkarak şunları söyleyebilirim. Bahsedilen rakamlar markalar oranların temelinde bir mantık var.

    ister monofilament olsun ister örgü, çap inceldikçe erim mesafesi uzar. Bu nedenle mümkün olan en ince misinayı tercih ediyoruz. Detayında marka model tercihi bütçenize bakar.

    Şener bey işe makinasını seçerek başlamış. Bence iyi de yapmış. İp seçimine temel olması açısından maknanızın kalama fren değerini baz almak belirleyici olacaktır. Mesela fren değeriniz 5kg ise beden olarak seçeceğiniz misinanın 10kg çekmesi anlamsız olur, gereksiz yere kalın kullanırsınız. 3kg çekerli bir beden seçmeniz ise makinanızın kapasitesinden faydalanamamanıza sebep olabilir. Benim yaklaşımım fren değerinin biraz üzeri bir değerden yana olur.

    Hedef balığınız 1kg ları aşmayacaksa tamam biraz daha düşük çekerli seçebilirsiniz. Ancak LRF biraz sürprizli bir teknik unutmamak gerek.

    Örgü / mono seçimine gelecek olursak hassaslık başlı başına avantaj. Ancak bunun yanında genelleyecek olursak örgü misinalar mofilament misinalardan yarı yarıya daha incedir. Örneğin 5kg çekerli örgü misina 0,10-0,08 çapında olurken aynı çekerde monofilamentler 0,20mm ve üzeri çapta olacaktır.

    Aynı şekilde hedef çeker değeri biliyorsak şok leaderda kullanacağımız FC çapını da bu çeker değeri üzerinden belirleyebiliriz.

    Bu arada örgü misinada 4 lifli lerin kesitinin biraz “kare” olduğunu bu nedenle 8 ve üstü lifli örgülerin daha yuvarlak kesit oluşturduğunu savunanlar var.

    Bir de LRF olsun Spin olsun erim mesafelerinin 100 metrelere ulaştığını ben görmedim. O nedenle makara üstündeki değerlere takılmamak lazım. Gerekirse yatak sarıp üzerine 80-100 metre bedeninizi sarabilirsiniz.

    1. Harika özetlemişsiniz. Aslında anlatmak istediğim olay da bundan ibaretti 🙂 Kaleminize sağlık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir